آمادگی قبل عمل و مراقبتهای بعد از عمل کله سیستکتومی

آماده کردن بیمار:
بررسی عوارض احتمالی سنگ صفرا: در تمام بیماران باید سونوگرافی کبد ومجاری صفراوی که در شش ماه اخیرانجام شده باشد داشته باشیم بخصوص جهت بررسی اتساع و سنگ احتمالی در مجاری صفراوی . در این رابطه تستهای کبدی نیز که در 1-2 ماه اخیر انجام شده باشد لازم است. اگر تغییر واضح در علائم بیمار ایجاد شده باشد تکرار سونوگرافی و آزمایشات پس از این تغییرات نیز لازم است. اگر این بررسی ها مشکوک بود ممکن است که بررسیهای بیشتر مثل MRCP یا ERCP انجام شود.

بررسی های عمومی قبل از بیهوشی: آزمایش هموگلوبین وفرمول شمارش درتمام بیماران انجام می شود. تستهای انعقادی در بیمارانی که کاندید جراحی لاپاراسکوپی هستند مورد اختلاف نظر است و بعضی منابع علمی انجام آن را لازم و بعضی غیر لازم میدانند. آزمایش قند خون و تستهای کلیوی در سنین بالا انجام می شود. اکثرا از سن بالای 40 سالگی نوار قلبی نیز بررسی می شود و در بیمارانی که ریسک فاکتور بیماری قلبی داشته باشند مثل مصرف سیگار، چاقی، چربی خون بالا، سابقه فامیلی بیماری ایسکمیک قلبی و غیره، در سنین پایین تر نیز لازم می شود.

ارزیابی تحمل عمل: پس از تشخیص نیاز به انجام عمل کله سیستکتومی، بیمار باید از نظر بیماریهای قلبی ریوی و شرایط عمومی که بر تحمل استرس عمل مؤثر هستند بررسی و در صورت لزوم، مشاوره با متخصص داخلی وقلب وغیره انجام شود. درصورتی که بیمار تحمل عمل جراحی را نداشته باشد یا ریسک آن بالا باشد، درمان جایگزین، یعنی در شرایط الکتیو، درمان طبی (هر چند اثر بخشی نامطمئن و ضعیف دارد) و درشرایط اورژانسی وعدم اثر بخشی کافی درمان طبی، انجام کله سیستوستومی انتخاب می شود(تخلیه کیسه صفرا با بی حسی موضعی باهدایت سونوگرافی وبدون برش شکم یعنی پرکوتانئوس؛ یا با برش شکم یعنی روش باز ).

آمادگی روز عمل: مانند هر بیماری که تحت بیهوشی عمومی قرار می گیرد لازم است ازحدود 8 ساعت قبل از بیهوشی، از مصرف غذاهای جامد و از حدود 2 ساعت قبل از مصرف مایعات شفاف نیز پرهیز نماید. دربیمارانی که درموضع عمل موهای بلند داشته باشند لازم است که موها کوتاه شوند. بهترین زمان برای کوتاه کردن مو بلافاصله قبل ازعمل و با استفاده از ماشین موزر( Hair clipper ) می باشد. سونداژ ادراری و لوله معده قبل ازعمل نیاز نیست. لوله معده ممکن است حین عمل نیاز شود که پایان عمل زیربیهوشی خارج میشود.(دربیمارانی که بعلت عوارض شدید سنگ عمل میشوند ممکن است که لوله معده و سوند ادراری هم قبل ازعمل وهم بعد از عمل لازم باشند).

مراقبتهای بعد ازعمل :

اکثر بیماران 6 ساعت پس از عمل جراحی کله سیستکتومی لاپاراسکوپی، میتوانند نوشیدن مایعات را شروع نمایند. بعضی بیماران ممکن است تهوع واستفراغ داشته باشند که با مصرف داروهای ضد تهوع برطرف می شود. با توجه به کاهش فعالیت بدنی، توصیه می شود که دریک هفته اول پس از عمل از مصرف غذاهای سنگین و نفاخ پرهیز شود ولی پس از آن محدودیتی برای غذا ندارند و حتی مصرف چربی و تخم مرغ نیز در حد معمول بلااشکال است. در نسبت بسیار کمی از بیماران ممکن است که حرکات روده مختصرا افزایش یابد که در صورتی که بیمار را اذیت کند با رژیم غذایی کم فیبر و کم چربی برطرف خواهد شد. همچنین در همین حدود زمانی اکثر بیماران قادر هستند که از تخت خارج شوند و توصیه می شود از این زمان به بعد، بیمارهر چه بیشتر راه برود.

غالب بیماران با مصرف مسکن های غیر مخدر(مثلا شیاف دیکلوفناک) راحت هستند و نسبت کمی از آنها ممکن است به مخدر نیاز داشته باشند.

در صورتی که برای بیمار درن گذاشته شده باشد، معمولا روز پس از عمل خارج می شود. خارج کردن درن بسته به رنگ و نوع ترشح ومقدار آن است که با قضاوت جراح انجام می شود.ممکن است درن پس از ترخیص و بطور سرپایی خارج شود.

ترخیص بیمار بسته به شرایط، از 6 ساعت تا چند روز پس از عمل است. موقع ترخیص بیمار باید حال عمومی خوب وعلائم حیاتی پایدارداشته، قادر به حرکت کردن و خوردن بوده ، بدون درد شدید(نیازمند به مخدر) باشد.

بیمار بسته به نوع بخیه و پانسمان از عصر روز عمل یا روز دوم بعد از عمل می تواند استحمام نماید.

بخیه ها معمولا یک هفته پس از عمل کشیده می شوند و در همین حدود هم بیمار کار روزانه اش را شروع می کند. بهتر است چند هفته اول را از کار بدنی سنگین پرهیز نماید.

پس از ترخیص در صورتی که بیمار درد شدید شکم، تهوع و استفراغ، تب، ضعف و بیحالی یا بی اشتهایی شدید پیدا کرد باید به پزشک معالج خود مراجعه نماید.