آنقدر خستهاي كه چشمت هم راحت باز نميماند و نميداني با اين همه خستگي بايد چه كرد. احساس ميكني هيچ كاري نكردهاي ولي تمام بدنت كوفته است و دلت ميخواهد بخوابي.
احساس هميشگي خستگي در افراد دلايلي دارد كه آگاهي از آن ميتواند به شما كمك كند آن را از خود دور كنيد. موارد زير از جمله اين دلايل است.
خواب ناكافي
يكي از رايجترين و شايد هم نخستين علت خستگي خواب ناكافي است. ممكن است اين موضوع، مسالهاي بديهي به نظر بيايد اما تاكيد دوباره آن بيدليل نيست؛ چرا كه چنين شرايطي ميتواند بر سلامت و تمركز شما تاثير منفي و خطرناكي بگذارد. همانطور كه بارها و بارها گفته شده است بزرگسالان بايد هر شب 7 تا 8 ساعت خواب آرام و راحت داشته باشند تا خستگيشان رفع شود.
اگر به بيخوابي دچار هستيد بايد بدانيد درمان اين مشكل نيز چندان سخت نيست. شما بايد برنامهاي منظم براي خود در نظر بگيريد و خواب را در اولويت بگذاريد. تلويزيون، رايانه ، تلفن همراه و... را از اتاق خواب خارج كنيد و راحت بخوابيد. اگر باز هم مشكل داريد از پزشك كمك بگيريد.
آپنه خواب (Sleep Apnea)
بعضي از افراد فكر ميكنند به اندازه كافي ميخوابند، اما متوجه نيستند كه آپنه خواب، كار را مشكل ميسازد. به طور خلاصه تنفس شما طي شب قطع شده و دوباره برميگردد. هر وقفه، شما را براي لحظهاي بيدار ميكند، اما بيدار شدني كه ممكن است شما از آن آگاه هم نشويد؛ نتيجه اين است كه عليرغم اينكه 8 ساعت كامل در رختخواب هستيد، شما كمخوابي داريد. پس به دنبال علت و درمان آن باشيد.
تغذيه ناكافي
از ديگر عواملي كه منجر به خستگي ميشود، خوردن بسيار كم مواد غذايي است، اما خوردن نادرست مواد غذايي نيز ميتواند مشكلاتي ايجاد كند. رژيمي متعادل كمك ميكند تا قند خون شما در محدوده طبيعي باشد و از بروز بيحالي زماني كه قند خون پايين ميآيد، جلوگيري ميكند.
پس هميشه صبحانه كامل بخوريد و در طول روز از مواد غذايي مغذي استفاده كنيد.
كمخوني
كمخوني از علل شايع خستگي در ميان زنان است.
براي كمخوني ناشي از كمبود آهن مصرف مكملهاي آهن و غذاهاي غني از آهن مانند گوشت بدون چربي، جگر، لوبيا و غلات غني شده ميتواند كمك كند. البته در اين شرايط مراجعه به پزشك را نيز نبايد فراموش كرد.
افسردگي
شايد شما فكر كنيد كه افسردگي اختلالي احساسي است، اما ميتواند باعث بسياري از علائم جسمي نيز بشود؛ خستگي، سردرد و از دست دادن اشتها از جمله علائم شايع هستند.
كمكاري تيروئيد
تيروئيد غده كوچكي جلوي گردن است كه وظيفه كنترل متابوليسم بدن (سرعتي كه بدن سوخت را تبديل به انرژي ميكند) را بر عهده دارد. زماني كه اين غده فعاليت كمتري داشته باشد و عملكرد سوخت و ساز بدن بسيار آهسته صورت گيرد، ممكن است احساس بيحالي داشته باشيد.
كافئين
مصرف كافئين در حد متوسط ميتواند هوشياري و تمركز را بهبود بخشد. اما مصرف بيش از حد آن ميتواند ضربان قلب، فشار خون و حس عصبانيت را افزايش دهد. تحقيقات نشان ميدهد مصرف بيش از حد آن در بعضي از افراد موجب خستگي هم ميشود.
پس بتدريج مصرف قهوه، چاي، شكلات، نوشابه يا داروهايي را كه حاوي كافئين هستند كاهش دهيد. قطع ناگهاني كافئين ميتواند موجب خستگي شود.
عفونت پنهان دستگاه ادراري
اگر تاكنون عفونت دستگاه ادراري (UTI) داشتهايد، احتمالا با سوزش و حس فوريت براي دفع ادرار آشنا هستيد. اما عفونت هميشه با اين علائم واضح خود را نشان نميدهد. در برخي موارد، خستگي ممكن است تنها نشانه باشد و تست ادرار ميتواند بسرعت اين موضوع را روشن كند.
ديابت
در افراد مبتلا به ديابت، سطح بالايي از قند به جاي ورود به سلولهاي بدن (جايي كه ميتواند به انرژي تبديل شود) در خون باقي ميماند. اين حالت هم ميتواند خستگي را به جسم شما بكشاند، پس اگر خستگي دائم و غيرقابل توضيحي را تجربه ميكنيد، به پزشك مراجعه كنيد.
كم شدن آب بدن
خستگي ميتواند نشانهاي از كمآبي بدن نيز باشد. چه شما در حال انجام تمرينهاي ورزشي باشيد و چه پشت ميز نشسته و مشغول كار باشيد، بدن شما براي كار كردن و خنك نگه داشتن خود به آب نياز دارد. پس در طول روز به مقدار كافي آب بنوشيد.
بيماريهاي قلبي
هنگامي كه حين انجام فعاليتهاي روزانه (مانند نظافت منزل) خستگي بروز ميكند، ممكن است نشانهاي از مشكلات قلبي باشد.
اگر حس ميكنيد به اتمام رساندن كارهايي كه قبلا آسان بود بسيار دشوار شده حتما با پزشك مشورت كنيد.
حساسيتهاي غذايي
بعضي پزشكان معتقدند حساسيتهاي غذايي پنهان، ميتوانند شما را خوابآلوده كنند. اگر خستگي شما پس از خوردن غذا تشديد ميشود، ممكن است به چيزي كه خوردهايد آلرژي داشته باشيد. البته به صورت خفيف و نه به حدي كه موجب خارش يا كهير شود؛ فقط به قدري كه شما را خسته كند.در اين صورت سعي كنيد مصرف غذاهاي خاصي را كه باعث خستگي شما ميشوند، حذف كنيد يا از پزشك كمك بگيريد.
سندرم خستگي مزمن
اگر خستگي شما بيش از 6 ماه طول كشيده يا به قدري شديد است كه نميتوانيد فعاليتهاي روزانه خود را انجام دهيد، احتمال سندرم خستگي مزمن نيز ممكن است. اين حالت ميتواند علائم مختلفي داشته باشد اما خستگي مداوم و غيرقابل توضيح، علت اصلي است.
ورزش؛ راه درمان
اگر شما احساس خستگي جزئي داريد كه به هيچ كدام از بيماريهاي جسمي نيز مربوط نيست، ممكن است راهحل مشكل، ورزش باشد. تحقيقات نشان دادهاند افراد بزرگسال و سالم اما خسته ميتوانند با برنامه ورزشي ملايم، افزايش قابل توجهي در سطح انرژي خود داشته باشند. در يك مطالعه، شركتكنندگان به مدت 20 دقيقه با سرعتي ملايم از دوچرخه ثابت استفاده كردند؛ نتايج چنين بيان شد كه انجام اين كار فقط 3 بار در هفته براي مبارزه با خستگي كافي است.
Webmd / مترجم: نيلوفر اسعديبيگي