نويسنده : دكتر محمد حسن عامری-متخصص گوش حلق و بينی و جراحی سر و گردن

سينوس ها حفراتي هستند كه درون استخوانهاي صورت جاي گرفته اند وهريك از آنها توسط مجرايي به بيني راه پيدا مي كند . سطح پوشاننده اين حفرات بطور طبيعي ترشحات شفافي دارد كه اين ترشحات وارد بيني ميشود . اين ترشحات توسط مژكهايي كه جهت نوسان آنها به طرف حلق است به عقب رانده ميشوند وهرفرد طبيعي با هربلع مقداري از بزاق خود ومقداري از اين ترشحات بيني وسينوس ها رابلع مي كند . سينوس هاي يك فرد بالغ بطور متوسط درشبانه روز حدود يك ليتر ترشح مي كنند . اين ترشحات درلطيف نگهداشتن مخاط پوشاننده سينوس ها وبيني موثر است ودر تميز كردن هوايي كه از بيني به ريه مي رسد نقش اساسي دارد .

سه گروه ممكن است از اين ترشحات و ورود آنها به حلق شكايت نمايند :

1 – وقتي كه ميزان ترشحات بيشتر از حد نرمال شود مثل حالتي كه در افراد مبتلا به حساسيت بيني مشاهده مي كنيم .

2 – وقتي كه قوام ، رنگ ويا بوي اين ترشحات عوض شود. مثل حالتي كه درمبتلايان به سينوزيت مي بينيم .

3 – در بعضي افراد هم ميزان اين ترشحات وهم قوام ، رنگ وبوي آن طبيعي است ولي باز هم بيمار از ترشحات پشت حلق خود شكايت دارد . اين دسته افرادي هستند كه خيلي حساس هستند وترشحات طبيعي بيني را ترشحات چركي مي انگارند واز بلعيدن آن اكراه دارند .

سينوس ها علاوه برترشحات فوق الذكر مزاياي ديگري هم دارند كه عبارتند از :

1 – وجود اين حفرات توخالي درون استخوانهاي صورت باعث كاستن از وزن سرميشود .

2 - اين حفرات در دلنشين بودن صداي فرد موثرهستند وچنانچه اين حفرات ويابيني پرشوند صداي فرد تودماغي مي گردد .

3 – اين حفرات بصورت ضربه گيرجمجمه ومغز عمل مي كنند . بدين معني كه اگر ضربه شديدي به صورت وارد شود بواسطه وجود سينوس ها ، استخوانهاي صورت مي شكند ولذا ضربه مستهلك شده وبه جمجمه و در نتيجه به مغز وارد نميشود .

سينوزيت حاد :
سينوزيت به معني التهاب وتورم مخاط سينوس هاست كه ممكن است منشاء عفوني ياآلرژيك داشته باشد .درمبتلايان به آلرژي ، مخاط بيني وسينوس ها متورم شده ودر نتيجه آلرژي باعث انسداد مجاري مرتبط كننده سينوسها به بيني ميشود . از طرف ديگرآلرژي باعث افزايش ميزان ترشحات بيني وسينوس ها مي شود وباوجود دو عامل فوق سينوزيت با منشا آلرژي حاصل ميشود. در زمينه سينوزيت عفوني قضيه از اين هم ساده تر است . يعني همانطور كه حلق بدليل عفونت دچار تورم وترشح ميشود، ميكروب ميتواند مخاط بيني و سينوس هارا نيز متورم نمايد .

سينوزيت مزمن :
درمواردي كه مجاري مرتبط كننده سينوس به بيني به طور طولاني مدت مسدود شود، سينوزيت مزمن حاصل ميشودكه علامت اصلي آن به شكل ترشحات عفوني مزمن پشت حلق است و معمولا به درمان دارويي جواب نمي دهد وبراي علاج آن احتياج به عمل جراحي است .
درمان جراحي به دو روش معمولي وروش آندوسكوپيك انجام ميشود . در روش معمولي محتويات درون سينوس ها را تخليه مي كنيم ودرروش آندوسكوپيك مجاري سينوس به بيني را باز مي كنيم .