كلسترول يك ماده چرب است كه اساساً در بدن درست مي‌شود. كبد آنرا از چربي‌هاي اشباع شده در غذا مي‌سازد. كلسترول به مقدار خيلي كم در غذاها يافت مي‌شود به جز تخم مرغ، جگر، كليه و غذاي دريايي از قبيل ميگو كه اينها حتماً مقداري كلسترول را دارا مي‌باشند.
كلسترول نقش حياتي را در كاركرد ديواره‌هاي سلولي در سراسر بدن بازي مي‌كند. همچنين ماده‌اي است كه بدن براي ساخت ساير مواد شيميايي حياتي از آن استفاده مي‌كند. به هر حال كلسترول خيلي بالا خطر ابتلا به بيماري عروق قلبي (بيماري عروق كرونر) را مي‌تواند افزايش بدهد.
كلسترول يك سيستم انتقال مخصوص براي رسيدن به تمام سلول‌هايي كه به آن احتياج دارند را داراست. سيستم انتقال، از گردش خون به عنوان سيستم جاده‌اي و از پروتئين‌ها به عنوان وسائل نقليه‌اش استفاده مي‌كند. اين تركيب كلسترول و پروتئين‌ها ليپوپروتئين ناميده مي‌شود.

ليپوپروتئين‌ها:
ليپوپروتئين‌ها دو فرم اصلي هستند. ليپوپروتئين‌هاي با غلظت پايين (LDL) كه كلسترول را از كبد به سلول‌ها حمل مي‌كنند. ليپوپروتئين با غلظت زياد (HDL) كه كلسترول اضافي كه لازم نيست را به كبد باز مي‌گرداند.

چربي‌هاي خون:
همچنين ممكن است در مورد چربي‌هاي خون مطالبي شنيده باشيد. اين يك واژه كلي براي همه چربي‌ها شامل كلسترول (HDL) كلسترول (LDL) و تري‌گليسريدها مي‌باشد. اگر سطوح بالاي تري‌گليسريد و كلسترول را در خون داريد خطر ابتلا به بيماري عروق قلب چند برابر خواهد شد.
مخصوصاً اگر سطح پايين (HDL) كلسترول و سطح بالاي (LDL) كلسترول را داشته باشيد خطر بسيار بالاتر خواهد بود. همچنين سطح بالاي تري‌گلسيريد خطر ابتلا به بيماري قلبي و سكته مغزي را افزايش مي‌دهد.

كلسترول چگونه در بدن حمل مي‌شود؟

LDL كلسترول HDL كلسترول:
كلسترول چه نقشي را در بيماري شريان كرونر قلب بازي مي‌كند؟
بيماري شريان كرونر قلب وقتي ايجاد مي‌شود كه شريان‌هاي كرونر قلب (عروق تغذيه كننده بافت قلب) توسط ساخت تدريجي مواد داراي چربي در ديواره‌هايشان تنگ مي‌شوند. اين حالت (آترواسكلروز) ناميده مي‌شود. ماده چربي‌دار (آتروم) ناميده مي‌شود. آتروم وقتي كه (LDL) كلسترول از لحاظ ساختار شيميايي عوض شده (روندي معروف به اكسيداسيون) و به وسيله سلول‌هاي ديواره سرخرگ كرونر، در جايي كه روند تنگ‌شدن شروع شده، برداشت مي‌شود بوجود مي‌آيد. از طرف ديگر، (HDL) كلسترول، كلسترول را از گردش خون برداشته و به نظر مي‌رسد بر عليه بيماري شريان كرونر قلب اثر محافظتي دارد.
هدف، بدست آوردن سطح پايين (LDL) و سطح بالاي (HDL) مي‌باشد.
چربي‌هاي اشباع شده‌اي كه شما مصرف مي‌كنيد، سطح (LDL) كلسترول را افزايش و (HDL) را كاهش مي دهند. از طرف ديگر چربيهاي اشباع نشده با كاهش LDL ، اثرات مفيد ديگري نيز دارند.
در يك رژيم غذائي سالم، مهم خورن چربي اشباع نشده به جاي چربي اشباع شده و كاهش مجموع مقدار چربي است كه شما مي‌خوريد.

كلسترول چگونه اندازه گيري مي شود؟
سطح خوني كلسترول با يك آزمون ساده در خون اندازه‌گيري مي‌شود.
اين تست از دو راه قابل انجام است.
يا يك نمونه خون با يك سرنگ و سوزن گرفته شده و براي تجزيه و تحليل به آزمايشگاه فرستاده مي‌شود. يا يك انگشت سوراخ شده و (نمونه مويرگ) روي يك تجزيه كننده روميزي برده مي‌شود.
اگر مي‌خواهيد سطح تري‌گلسيريدتان سنجيده شود، از شما درخواست مي‌شود 12 ساعت پيش از آزمايش چيزي نخوريد و فقط آب و چايي بدون قند بنوشيد.
كلسترول كلي خون، (HDL) كلسترول، (LDL) كلسترول و تري‌گليسريد با واحد ميلي‌گرم در دسي ليتر خون سنجيده مي‌شود، كه معمولاً به صورت mg/dl كوتاه (مخفف) مي‌شود.

هدف داشتن:
مجموع كلسترول زير 200 و (LDL) زير 120 ميلي‌گرم در دسي‌ليتر مي‌باشد.
پائين آوردن كلسترون خون
خطر كلي يك حملة قلبي در حضور عوامل خطر عمده (ماژور) ديگر نظير كلسترول بالا ـ براي مثال سيگار، فشار خون بالا، اضافه وزن و عدم تحرك ـ خيلي بيشتر خواهد بود. هر چه تعداد عوامل خطر بالاتر باشد خطر حمله قلبي بالاتر خواهد بود.

فاكتورهاي ديگر «شيوة زندگي» كه خطر حمله قلبي را بالا مي‌برد شامل:
ـ مصرف نكردن روغنهاي امگا 3 به ميزان كافي (كه در ماهيهاي روغني (چرب) يافت مي‌شوند)
ـ مصرف نكردن ميوه و سبزي كافي
ـ مصرف الكل به مقدار زياد
ـ مصرف نمك به مقدار زياد
خطر حمله قلبي، اگر قبلاً آنژين (درد قفسه سينه) يا حمله قلبي ديگري داشته‌ايد، بالاتر خواهد رفت.
همچنين خطر حمله قلبي در افرادي كه افزايش چربي خانوادگي (يك وضعيت ارثي كه سطح كلسترول خون خيلي بالاست) دارند بالاتر خواهد بود.
چگونه عوامل خطر منفرده با هم تأثيرشان بيشتر مي‌شود.

نمودار نشانگر اهميت عوامل خطر منفرد ـ عدم فعاليت بدني، فشار خون بالا، كلسترول بالا و سيگار ـ در بيماري كرونري قلب است. براي مثال 46% افرادي كه زير 75 سال به علت بيماري كرونري قلب مي‌ميرند داراي كلسترول بالا هستند.
هر چه تعداد عوامل خطر منفرد بيشتر باشد، خطر بيماري كرونري قلب بالاتر خواهد بود.

براي كمك به افراد چه مي‌توان كرد؟
ـ افرادي كه سيگار مي‌كشند مي‌توانند با يك سال ترك سيگار خطر حمله قلبي را به نصف برسانند.
ـ فعاليت بدني خطر حمله قلبي را به نصف مي‌رساند.
ـ در افراد با فشار خون بالا، كاهش 5 ميلي‌متر جيوه فشار خون مي‌تواند خطر حمله قلبي را 16 درصد كاهش دهد.
ـ در افرادي كه چاق هستند، كاهش وزن به كاهش كلسترول و خطر حمله قلبي كمك مي‌كند.

علت افزايش كلسترول خون چيست؟
شايع‌ترين علت بالا بودن كلسترول خون، بالا بودن ميزان چربيهاي اشباع در برنامه غذايي است. ساير علل افزايش كلسترول مي‌تواند يك تيروئيد كم كار، نارسائي مزمن كليه يا سوء مصرف الكل باشد. و هم‌چنين، در يك نفر از هر 500 نفر، كلسترول مي‌تواند در اثر يك اختلال ارثي بنام «افزايش چربي خانوادگي» بالا ‌رود.

چگونه فعاليت بدني به بهبود كلسترول كمك مي‌كند؟
انجام فعاليت بدني منظم ـ براي مثال پياده‌روي سريع، شنا يا دوچرخه ‌سواري ـ براي مدت 30 دقيقه در روز حداقل 5 بار در هفته مي‌تواند به بهبود كلسترول كمك كند. فعاليت بدني باعث افزايش HDL كلسترول (كلسترول محافظت كننده) شده ولي بر روي LDL اثري ندارد.
و نيز فعاليت بدني نقش مهمي در حفظ يا رساندن شما به وزن سلامت بازي مي‌كند. در افراد چاق احتمال اينكه كلسترول بالا باشد بيشتر است.

چگونه تغذيه سالم به كاهش كلسترول كمك مي‌كند؟
ـ با كاهش مقدار كلي چربي كه مي‌خوريد و جايگزيني چربيهاي اشباع با غيراشباع كاهش كلسترول امكان‌پذير است.
هدف: كاهش مقدار كلي كلسترول
و افزايش HDL كلسترول (كلسترول محافظت‌كننده) مي‌باشد.
غذاهـــــــاي چرب حاوي چربي تركيبي از چربيها شامل
چربيهاي اشباع، چربيهاي غيراشباع با باند چندگانه
(Poly Unsaturated Fat (PUF) و چربيهاي غيراشباع با باند يگانه (Mono Unsaturated Fat ( MUF) را دارا مي‌باشند.

چربيهاي اشباع، LDL كلسترول را افزايش مي‌دهند. MUF مي‌توانند LDL را كاهش داده ولي HDL (كلسترول محافظت كننده) را كاهش نمي‌دهند. PUF يك قسمت ضروري در رژيم غذائي هستند كه LDL را كاهش و HDL را نيز كاهش مي‌دهند.
تغذيه سالم كلسترول شما را بين 5 تا 10 درصد كاهش مي‌دهد. براي برخي افراد كاهش كلسترول با تغذيه سالم آسان‌تر است.

انتخاب چربيهاي سالم‌تر:
براي كاهش كلسترول عمل كردن به موارد زير توصيه مي‌شود:
ـ مصرف چربيهاي اشباع را به حداقل (درصورت امكان حتي قطع كنيد) برسانيد و آنها را با مقادير كم از MUF و PUF جايگزين كنيد.
ـ مقدار كلي چربي كه مصرف مي‌كنيد را بخصوص اگر چاق هستيد، كاهش دهيد (زيرا كه چربي داراي كالري بسيار بالائي مي‌باشد). براي مثال مي‌توانيد مقدار غذاهاي چربي را كه مي‌خوريد به حداقل برسانيد نظيركيك ـ چيپس وبيسكوئيت‌ها و آنها را با جانشين‌هاي سالم‌تر نظير ميوه‌ها جايگزين كنيد.
يا در زمان غذا، مي‌توانيد مقدار غذاي چربي كه مي‌خوريد را با پر كردن معدة خود با غذاهاي نشاسته‌اي نظير نان، ماكاروني يا برنج، كاهش دهيد.
از ماهيهاي چرب (روغني) لذت ببريد زيرا كه اينها غني‌ترين منبع اسيدهاي چرب امگا3 بوده كه از لخته شدن خون جلوگيري و سطح تري‌گليسريد خون را پائين مي‌آورند.

كلسترولي كه در غذاها يافت مي‌شود براي مثال درتخم مرغ، جگر، كليه (قلوه) يا در غذاهاي دريائي نظير ميگو ـ معمولاً مشاركت زيادي در افزايش سطح كلسترول خون ندارند. اگر رژيم كلي متعادل و سالم است، مصرف تا 3 عدد تخم مرغ آب پز در هفته مشكلي ايجاد نخواهد كرد. براي كاهش سطح كلسترول خون مهم‌ترين نكته، كاهش ميزان چربيهاي اشباع در غذا مي‌باشد.

مصرف يك برنامة غذايي سرشار از فيبر، بـــــه كاهش جذب كلسترول وارد شده به روده به داخل جريان خون منجر مي‌شود. به عنوان مثال حليم، حبوبات، انواع لوبيا، ميوه‌ها و سبزيجات همگي داراي نوعي از فيبر هستند كه مي‌تواند كلسترول را كاهش دهد. يك رژيم سرشار از فيبر معده را پر مي‌كند و احتمال اينكه به سراغ خوراكيهاي چاق كننده برويد كمتر مي‌شود.

آيا خوردن مارگارينهاي (كره‌هاي گياهي) سرشار از استرول و Spread ها به كاهش كلسترول كمك مي‌كند؟
شواهدي مبني بر اينكه موادي مثل استرول‌ها و استانولهاي گياهي كه به مارگارينها و Spreadهاي خاص اضافه مي‌شود- ممكن است كلسترول خون را كاهش دهند. بهرحال، اين مارگارينها و Spreadها گران هستند. اين‌ها شايد براي افرادي كه قادر به استفاده از داروي استاتين نيستند مناسب باشد.
(استاتينها داروهائي هستند كه كلسترول را كاهش مي‌دهند) يا افرادي كه با وجود تغيير در رژيم غذائيشان هنوز كلسترول بالا دارند. حتي اگر اين مارگارينها و Spread ها هم مصرف شوند، رعايت يك رژيم غذايي سالم هنوز هم اهميت ويژه اي دارد..

سایر روشهای مهم تغذیه سالم برای محافظت از قلب :
با اینكه پائین آوردن كلسترول مهم است ، ولی تمركز بر محافظت از قلب با تغذیه سالم نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. با روشهای زیر می‌توانید این كار را انجام دهید:
ـ ماهیهای چرب بیشتری مصرف كنید ـ شامل شاه ماهی ، ماهی آزاد نر ، ماهی خال‌خالی ، قزل آلا ، ساردین ، ماهی تون تازه و ماهی كولی.
این ماهیها دارای امگا 3 خاص هستند كه تری‌گلسیرید را كاهش و باعث می‌شوند تا خون در عروق لخته نشود و از ریتم نامنظم قلب نیز جلوگیری می‌كنند. هدف را بر مصرف 2 وعده ماهی در هفته بگذارید. یكی از این ، وعده‌ها حتماً باید ماهی روغنی باشد. شواهدی مبنی بر محافظت از قلب با مصرف 3-2 وعده ماهی چرب ( روغنی ) در هفته در افراد دارای آنژین و سابقة حمله قلبی ، وجود دارد.

ـ سبزیجات و میوه‌جات بیشتری مصرف كنید. حداقل 5 وعده در روز از میوه‌جات و سبزیجات و بصورت متنوع استفاده كنید.
ـ نمك مصرف نكنید. نمك به غذای خود اضافه نكنید. فلفل ، سبزیجات خشك معطر ، سیر یا ادویه برای طعم دادن بجای نمك استفاده كنید. مصرف غذاهای تازه بجای غذاهای آماده و فرآوری شده نیز كمك كننده است.
وزن خود را نسبت به قدتان متناسب نگاه دارید. اگر از داشتن اضافه وزن مطمئن نیستند از پزشك خود سؤال كنید. اگر اضافه وزن دارید ، كاهش وزن به كاهش كلسترول و نیز سایر عوامل خطر بیماری عروق كرونر نظیر فشار خون بالا و دیابت كمك می‌كند.

دارو چگونه كمك می‌كند؟
استاتینها:
گروه اصلی داروها كه برای كاهش سطح كلسترول كمك می‌كنند. « استاتینها » هستند. مثالهائی برای استاتینها شامل سیمواستاتین ، پراوستاتین و اتوروستاتین می‌باشند. استاتینها داروهای پائین‌آورنده كلسترول هستند كه در اواسط دهة 1990 قابل دسترس شدند. استاتینها میزان كلسترول توتال ( كلی ) را تا 20% كاهش می‌دهند. در مجموع آنها مرگ و میر ناشی از بیماری عروق كرونر را ، تا 25% كاهش می‌دهند. درمان در سن 70 سالگی نسبت به افراد میان سال دارای تأثیر یكسانی می‌باشد.

بسیاری از این داروها در بررسیهای دراز مدت نه تنها بر روی كلسترول اثر داشته‌اند بلكه تأثیر آنها بر روی سلامتی به اثبات رسیده و بی‌خطری آنها در دراز مدت مشخص گشته است. تاكنون تحقیقات ، 12 سال درمان با این داروها را پوشش داده است. برای افرادی كه قبلاً در معرض خطر بالای حمله قلبی قرارداشته‌اند ، منافع مصرف استاتینها نسبت به خطر عوارض احتمالی آنها ، بیشتر بوده است. استاتینها برای افراد با بیماری كبدی و برای زنان باردار یا شیرده استفاده نمی‌شود.
عارضه نادر استاتینها التهاب عضلات ( میوزیت ) می‌باشد پس هر نوع درد عضلانی یا ضعف عضلانی غیرمنتظره را به پزشك خود گزارش كنید.
بهترین موقع مصرف استاتینها موقع عصر است زیرا كه بیشترین كلسترول موقع شب ساخته می‌شود.

سایر داروهای پائین‌آورندة كلسترول :
دو نوع داروی دیگر ـ وقتی كه استاتینها مناسب نباشند ـ قابل استفاده هستند. اینها شامل فیبراتها و داروهای متصل شونده به اسیدهای صفراوی هستند.

فیبراتها :
فیبراتها به فرم قرص و كپسول هستند. اینها شامل بزافیبرات ، سپیروفیبرات ، فنوفیبرات و جم فیبروزیل می‌باشند. فیبراتها بیشتر برای افرادی كه كلسترول و تری‌گلسیرید هر دو بالا باشد مناسب هستند. معمولاً وقتی كه استاتین مصرف می‌شود ، اینها را استفاده نمی‌كنیم ، بجز با نظارت شدید پزشكی و نیز اگر داروهای ضد انعقاد استفاده می‌كنید ، تجویز اینها باید با احتیاط بیشتری انجام شود.

داروهای متصل شونده به اسیدهای صفراوی :
این داروها شامل كلیسترآمین و كلستیپول می‌باشند. اینها به فرم پودرهای بسته‌بندی هستند. برخی از اینها باید در آب میوه‌جات حل شده و سپس مصرف شوند و برخی دیگر قبلاً با طعم‌دهنده‌های میوه‌ای آغشته شده و فقط باید در آب حل شوند. می‌توانید قبلاً آنها را تهیه كرده و سپس در یخچال نگهداری كنید. این داروها بلافاصله ، قبل یا در حین غذا باید مصرف شوند.

یك زمان راحت برای مصرف اینها شاید قبل از صبحانه باشد. دوز دو پاكت قبل صبحانه اغلب یك نقطه شروع خوب در درمان كلسترول بالاست. در ابتدا ممكن است این دوز باعث شود كه شما احساس پُری شكم بیشتری داشته باشید ولی اكثر افراد خیلی سریع عادت می‌كنند. با دوزهای بالاتر احتمال سوزش سردل و یا یبوست وجود دارد. اینها جذب بدن نمی‌شوند پس با اطمینان در اطفال و زنان حامله قابل استفاده می‌باشد.

داروهائی كه جذب كلسترول را كاهش می‌دهند :
بعضی افراد قادر به تحمل استاتینها نیستند. داروئی بنام « از تیمیب » اخیراً برای كمك به كاهش كلسترول تولید شده است. این دارو با جلوگیری از جذب كلسترول از دیوارة روده اثر می‌كند. تحقیقات بیشتری برای اثبات منافع دراز مدت این دارو لازم است.

چه موقع نیاز به دارو وجود خواهد داشت ؟
انتخاب اینكه داروهای پائین آورندة كلسترول مصرف شوند بستگی به خطر كلی بیماری عروق كرونری و كلسترول تام ( توتال ) و سطوح HDL و LDL شما دارد. هر چه خطر بیماری عروق كرونر شما بالاتر باشد ، احتمال تجویز داروهای پائین آورندة كلسترول توسط پزشك شما بیشتر می‌شود. پزشكان استاتینها را برای افرادی كه كلسترول بالا دارند و افرادی كه در معرض بیشترین خطر گرفتاری عروق كرونر هستند ، تجویز می‌كنند.

افراد با بیشترین خطر شامل :
كسانی كه قبلاً دچار حمله قلبی شده‌اند.
كسانی كه آنژین دارند یا بیماری عروق محیطی دارند.
كسانی كه جراحی قلب یا آنژیوپلاستی ( باز كردن عروق قلب با بالون ) داشته‌اند.
شواهدی نیز مبنی برمنفعت این داروها در بسیاری از افراد دیابتی وجود دارد.
اگر پزشك تشخیص بدهد كه خطر برای شما به اندازه كافی زیاد است و یا در معرض تركیبی از خطرات نظیر سیگار و فشار خون بالا قرار دارید ، درمان با استاتین را شروع خواهد كرد.

سن هم مطرح می‌باشد ، زیرا كه با افزایش سن كلسترول بالا می‌رود. جنسیت نیز مطرح است ، زیرا كه خطر بیماری عروق كرونر در زنان 10 سال كمتر از مردان می‌باشد.
خطر برای شما بالاتر است اگر تاریخچه خانوادگی قوی برای بیماری عروق كرونر در سن پائین داشته باشید ( بیماری عروق كرونر در یك فامیل نزدیك با سن كمتر از 55 سال در مرد و كمتر از 65 سال در زن)

راهنماهای مختلفی برای پزشكان وجود دارد تا در مورد تجویز داروهای كاهندة كلسترول بتوانند تصمیم بگیرند. این بدان معنی است كه افراد با سطوح كلسترول مختلف ( در محدودة وسیع ) ممكن است با داروهای كاهندة كلسترول درمان شوند. برای مثال یك مرد 40 ساله با 4 عامل خطر عمده ممكن است با استاتین درمان شود حتی اگر كلسترول او 192 میلی‌گرم در دسی لیتر باشد. در حالیكه یك مرد بدون عامل خطر ممكن است درمان نشود حتی اگر كلسترول او بالاتر هم باشد.

استاتین‌ها یك درمان طولانی مدت و مؤثر می‌باشند. در هر حال ، مهم ، كاهش خطركلی بیماری عروق كرونر به اندازة ممكن می‌باشد. این شامل اصلاح روش زندگی همزمان با مصرف استاتینهاست. عدم مصرف سیگار ، تغییر رژیم غذایی ، انجام فعالیت بدنی منظم ، كنترل وزن و مطمئن شدن از نرمال بودن فشار خون ، همگی كمك كننده هستند.

افزایش كلسترول خانوادگی چیست؟
در حدود یـك نفر از هر 500 نفـر كلسترول بــالا را بـه ارث می‌بــرند كــه بــه آن « افــزایش كلسترول خانوادگـی » یا Familial  ypercholestrolemia ( FH ) می‌گویند. گاهی به این وضعیت « افزایش كلسترول خون خانوادگی » گفته می‌شود. در افراد با FH ، مسیری كه LDL كلسترول را از جریان خون دور می‌كند به اندازة نصف میزان طبیعی مؤثر می‌باشد. این بدان معنی است كه میزان كلسترول خون اینها سریعاً 2 برابر می‌شود. پس در یك فرد بالغ با FH سطح كلسترول بین 345 تا 460 میلی‌گرم در دسی‌لیتر و گاهی بالاتر است. اطفال و زنان ممكن است سطوح پائین‌تری داشته باشند ولی معمولاً بالای 257 میلی‌گرم در دسی لیتر در بچه‌ها و بالای 288 میلی‌گرم در دسی لیتر در بالغین می‌باشد.

FH چگونه منتقل می‌شود؟
FH تقریباً همیشه از یكی از والدین به ارث می‌رسد. یكی از والدین احتمالاً حمله قلبی داشته یا در سن پائین دچار آنژین شده است. معمولاً آنژین و حمله قلبی در اواسط دهه 6 زندگی ایجاد می‌شود. اگر در سن پائین‌تر اتفاق افتد ، به عنوان « زودرس » تلقی می‌شود. حتی اگر شخصی با FH هیچ مشكل قلبی نداشته است ، حتماً افزایش كلسترول را داشته است. FH یك اختلالی است كه به صورت غالب به ارث می‌رسد.
این یعنی اگر شما FH دارید ، برادران ، خواهران و بچه‌های شما هر كدام شانس 50-50 برای داشتن FH را دارند. اگر به شما گفته شده كه FH دارید ، از سایر اعضای خانواده تقاضا كنید تا با پزشك در مورد این قضیه مشورت كنند و كلسترول خون را چك كنند. بسیاری از مردم با FH چاق نیستند ، ممكن است هیچ عامل خطر دیگری نیز برای بیماری عروق كرونر قلب نداشته باشند.

اگر شما از اقوام فردی با FH هستید ، تست كلسترول را به هیچ عنوان حتی اگر كاملاً سالم و خوب هستید ، به تأخیر نیاندازید. هر كسی با FH كه بچه‌دارد ، باید بفهمد كه آیا بچه‌اش آن را به ارث برده است؟ حداقل در سن 5 سالگی باید این نكته مشخص شده باشد زیرا حتی در این سن هم تغذیه سالم مهم است. وقتی بچه بزرگتر می‌شود بخصوص مهم است كه او سیگار را شروع نكند.

درمان FH :
درمان FH خیلی شبیه درمان‌هائی است كه برای سایر انواع شایع افزایش كلسترول خون انجام می‌شود و قبلاً توضیح داده شده است. به احتمال زیاد FH به رژیم تنها پاسخ نخواهد داد و بسیاری از افراد نیاز به داروهای كاهندة كلسترول خواهند داشت البته همراه با یك تغذیه سالم. بچه‌ها نیز ممكن است نیاز به دارو داشته باشند ، بخصوص اگر سابقة فامیلی قوی به نفع FH وجود داشته باشد. ارجح آن است كه شما با پزشكی كه دانش FH را دارد مشورت كنید. در این حالت شما مطمئن خواهید بود كه مناسب‌ترین درمان را دریافت خواهید كرد. یك متخصص می‌تواند بگوید كه آیا شما علائم و نشانه‌های مشكل قلبی را دارید یا خواهید داشت.

علائم FH كدامند؟
اگر یك كودك كلسترول بالاتر از 257 میلی‌گرم در دسی‌لیتر و تری‌گلسیرید نرمال دارد ، FH او تقریباً قطعی است. در بین بالغین علائم قطعی مبنی بر FH ممكن است ایجاد شود كه بخودی خود خطری ندارند. ممكن است توده‌های سفت در تاندونهای پشت قوزك یا تاندونهائی كه از بندهای انگشتان در پشت دست رد می‌شوند ، پدیدار شوند. توده‌های پشت قوزك پا می‌توانند به علت التهاب و دردناك شدن باعث ناراحتی موقع پوشیدن كفش شوند. یك حلقة سفید نیز ممكن است دورتا دور بیرونی قسمت رنگی چشم ایجاد شود. در هر حال این یك مشخصه خاص FH نمی‌باشد. این ممكن است در سایر انواع افزایش كلسترول و نیز حتی در افرادی كه كلسترول بالا ندارند نیز ایجاد شود.

اثرات FH :
مشكل پزشكی اصلی كه برای افراد با FH ایجاد می شود خطر گسترش مشكل قلبی است. FH مرد و زن را به یك نسبت درگیر می‌كند. بهرحال ، تأثیر آن بر خطر بیماری عروق كرونر نسبتاً متفاوت است. بدون درمان اكثر مردان و نیمی از زنان با FH از آنژین و حمله قلبی از سن 60 سالگی رنج خواهند برد. حتی در سن 70 سالگی برخی از زنان كه درمان نگرفته‌اند مشكل قلبی ندارند ، در حالیكه چنین حالتی در مردان نادر است. پس ، مردی كه FH را از مادر خود به ارث می‌برد ، ممكن است مشكل قلبی را خیلی زودتر از مادرش تجربه كند. شاید این شایعترین علتی باشد كه مردان با FH ، سابقه خانوادگی واضحی از آنژین و حمله قلبی را ندارند.

بسیاری از زنان با FH ، پس از مشورت با پزشك ، درمان داروئی را به تعویق می‌اندازند زیرا تا موقعی كه دارو مصرف می‌كنند نباید حامله شوند. در هر حال ، زنان حامله با اطمینان می‌توانند از داروهای متصل شونده به اسیدهای صفراوی استفاده كنند چون اینها جذب بدن ( خون ) نخواهد شد. ولی آنها تا موقع یائسگی نمی‌توانند درمان را به تعویق اندازند.

اگر FH دارید برای كمك به خود چه می‌توانید بكنید؟
تغذیه سالم و درمان با داروهای كاهندة كلسترول مشخصاً مهم هستند ولی در هر حال نمی‌توان گفت كه درمان از سنین پائین كاملاً خطر مشكل قلبی را از بین می‌برد. اكثر افراد با FH مشكل خود را تا میانسالی نمی‌دانند و یا حتی پس از ایجاد مشكل قلبی متوجه می‌شوند. افراد با FH از پیشرفتهای قابل توجه در درمان بیماری عروق كرونر ( داروئی و جراحی هر دو ) سود خواهند برد. اگر شما FH دارید و هر نوع ناراحتی در قفسه سینه را تجربه كرده‌اید ، بخصوص با ورزش یا استرس ، سریعاً آن را به پزشك خود گزارش كنید.

اگر FH دارید و به داشتن بچه فكر می‌كنید؟
یك علت نادر افزایش شدید كلسترول در كودكی بنام « FH هوموزیگوس » وجود دارد. این وقتی است كه هر دو والدین FH داشته باشند. اگر شما FH دارید و به فكر بچه‌دار شدن هستید شریك زندگی شما باید نزد پزشك كلسترول خود را چك كند. احتمال اینكه شریك زندگی شما هم FH داشته باشد خیلی كم است ( 1 از 500 نفر ) بهرحال اگر او FH دارد ، شما احتیاج به یك مشاورة ژنتیك خاص برای توضیح اینكه بچه شما ممكن است به شدت گرفتار شود ، خواهید داشت.

اگر شریك زندگی شما FH ندارد ، هر كدام از بچه‌های شما شانس 50-50 را برای به ارث بردن FH نوع شما را خواهند داشت. تشخیص زودرس و درمانهای مدرن به احتمال زیاد مؤثرند ، پس شما نباید FH را یك دلیل عمده برای محدود كردن خانواده‌تان قرار بدهید بخصوص تا موقعی كه یك یا دو بچه داشته باشید.

دکتر منصور ریسمانچیان