دكتر سيمين وحيدي، داراي برد تخصصي كليه و مجاري ادراري در گفتوگوي اختصاصي با همشهري اظهارداشت: در تمامي افراد و در همه سنين انجام سونوگرافي هر 6 ماه يكبار با مثانه پر و خالي ضروري است كه با مراجعه به يك پزشك عمومي و انجام يك آزمايش ادرار ساده ميتوان اين غربالگري را انجام داد كه در صورت مشاهده موردي مشكوك، بيمار به متخصص مجاري ادرار و كليه ارجاع داده ميشود كه بدين طريق ميتوان به آساني از بروز بيماريهاي خطرناك در آينده جلوگيري كرد و همچنين مانع آسيبهاي جدي به كليهها شويم.
وي درخصوص شايعترين سن ابتلا به اين بيماري گفت: اين بيماري در خانمهاي بالاي 35 سال كه بارداريهاي متعدد و يا جراحيهاي لگني داشتهاند يا افرادي كه بهدليل ابتلا به فشارخون داروهايي مصرف ميكنند كه باعث ايجاد سرفه و افزايش فشارهاي شكمي ميشود شايع است و شيوع آن از 18 درصد در خانمهاي خانهدار تا 50 درصد در آسايشگاههاي سالمندان كه بيماريهاي مختلف و اختلال حركتي نيز دارند باعث گسترش اين بيماري شده است.
دكتر وحيدي خاطرنشان كرد: اگر فردي با سرفه، عطسه، خنديدن و يا ورزش و هر گونه فعاليت فيزيكي دچار بياختياري و نشت ادرار شود و در انجام فرايض ديني، مسافرت و تردد خارج از منزل و فعاليتهاي ورزشي باعث مزاحمت شود و فعاليتهاي عادياش را با مشكل مواجه كند، دچار بياختياري ادراري شده است.
بياختياري ادراري در زنان مسئلهاي است كه ميليونها زن در جهان به آن مبتلا هستند و اكثريت اين بيماران بهعلت شرم و حيا اين مشكل خود را با كسي مطرح نمينمايند درحاليكه بسياري از بياختياريهاي ادراري خفيف يا شديد با درمان سرپايي نيز قابل درمان هستند.
دكتر وحيدي درخصوص، علل بياختياري ادراري گفت: اغلب ضعف عضلات كف لگن بهعلت حاملگي، يبوست بهطور موقت و گذرا، سيگار، افزايش سن، چاقي و اختلالات عصبي چون بيماري اماس نيز سبب بياختياري ادراري ميشود.
اين متخصص كه مبتكر روش جديد درمان بياختياري ادراري است ،يادآورشد : در اين روش بدون باز شدن شكم و از طريق زير مجراي ادراري با وسيله مخصوص، نخهايي از مثانه و رحم به قدام شكم آورده ميشود و زير پوست گره زده ميشود و بدين طريق احشاي لگني بالا كشيده ميشود كه با بيحسي نخاعي كمر انجام ميشود و عود مجدد آن تنها 2درصد است كه در روشهاي معمول 40 درصد عود مجدد وجود دارد لذا اين شيوه بسيار ايمنتر و اثر بخشتر است.
انواع بياختياري ادراري
وي بياختياري را در 3 نوع تقسيم كرد كه نوع اول بياختياري ادراري همراه با فوريت (Urge) است كه بيمار به محض احساس ادرار دچار ريزش ادرار ميشود و قادر به كنترل ادرار تا رسيدن به دستشويي نيست. اين نوع بياختياري در كودكان و دختربچهها نيز شايع است كه به بيش فعالي مثانه معروف است.
نوع دوم، ادراري بياختياري استرسيStress Urinary Incontinency است كه شايعترين نوع بياختياري ادراري بوده كه بيمار با سرفه، عطسه، خنديدن، دويدن، ورزش كردن و وزنه سنگين بلند كردن دچار بياختياري و نشت ادرار ميشود كه اغلب اين افراد كساني هستند كه پس از حاملگي و يا زايمان و يا يائسگي دچار اين نوع بياختياري ادراري ميشوند.
در دوران يائسگي بهعلت فقدان هورمون استروژن اين وضعيت بسيار شايع است و روزانه تعداد زيادي از خانمهاي يائسه با اين نوع بياختياري ادراري به مطب مراجعه ميكنند كه اكثرا در خانمهايي با زايمانهاي مكرر و در سنين بالا مشاهده ميشود.
نوع سوم، تركيب 2 نوع بالاست (Mix) كه هم مثانه بيش فعال است هم گردن مثانه كفايت لازم را ندارد و در خانمها بيشتر شايع است كه فرد اصلا احساس دفع ادرار ندارد و مدام بياختياري دارد.
وي درباره عدمكنترل ادرار در سالمندان گفت: چند مشكل با هم داريم؛ اول اينكه افراد بالاي 60 سال معمولا دچار فشار خون بوده و داروي ضدفشار مصرف ميكنند كه حجم ادرار را زياد ميكند و همچنين داروهايي مثل كپتوپريل (Captopril) مصرف ميكنند كه ايجاد سرفه ميكند و همه اينها باعث ايجاد فشار بيش از حالت عادي به مثانه ميشود. دوم از دست رفتن حالت ارتجاعي عضلات مثانه و پاست و همچنين كند شدن سيستم عصبي.
غربالگري ضروري است
دكتر وحيدي ضمن تاكيد بر ضرورت غربالگري براي پيشگيري از اين بيماري گفت: مثانه يك عضو عضلاني بوده كه كارش نگهداري ادرار است و وظيفه دارد حجم ورودي حدود 250 تا 300 سيسي ادرار را جمع كند و در شرايط مناسب با زنگ خطر احساس ادرار به فرد آن را تخليه كند.
اگر مثانه كار خود را بهطور طبيعي انجام ندهد فرد دچار تكرر ادرار ميشود.دكتر وحيدي درخصوص، اختلال در كاركرد مثانه و علائم آن افزود: اختلالات مربوط به هركدام از وظايف پرشدن، خالي شدن و يا نگهداشتن فشار هنگام پرشدن است كه باعث آسيبهاي مخاطي و عضلاني مثانه ميشود.
مثانه كه پر ميشود و خوب خالي نميشود تكرر ادرار، دردهاي كليه، عفونتهاي ادراري و برگشت ادرار از علائم آن است. مثانههايي كه كوچك هستند خيلي زودتر پر ميشوند كه در افراد مسن معمول است. از ديگر علائم مشترك بين بچهها و بزرگترها بياختياري ادراري است و ديگري شب ادراري.
تشخيص دقيق نوع بياختياري ادراري مهمترين مسئله در درمان موفق است. اگر شما به پزشك اورولوژيست مراجعه كنيد و علائمتان را كاملا به پزشك توضيح دهيد، او ميتواند با تستهاي مختلف از جمله نوار ادراري و نوار مثانه نوع بياختياري ادراري شما و درمان آنرا مشخص كند و علت ايجاد آنرا نيز به شما توضيح دهد.
اين متخصص درمورد نحوه درمان اين بيماري گفت: درمانهاي مختلفي از قبيل درمان دارويي، درمانهاي فيزيوتراپي (تمرين عضلات كف لگن كه عضلات ضعيف را قوي ميسازد) و ديگر درمانهاي سرپايي و درمانهاي جراحي در موارد شديد، بياختياري شما را كاملا رفع ميكند.
يك زندگي سالم با تغذيه مناسب و فعاليت ورزشي كافي از دوران نوجواني براي دختران و ورزشهاي مناسب در دوران پس از ازدواج و حاملگي ميتواند پيشگيريكننده بياختياري ادراري در سنين بالا باشد. رژيم سرشار از ويتامين C سبب تقويت عضلات كف لگن و جلوگيري از بروز بياختياري ادراري ميشود.
ابتلا به ديابت يكي از علل بروز بياختياري ادراري در افراد است
وي در مورد بياختياري ادراري در افراد ديابتي گفت: در اين افراد بهعلت اثراتي كه افزايش قند خون روي سيستم عصبي ناحيه ادراري دارد، ميتواند با اختلال در كاركرد مثانه، منجر به بياختياري ادراري شود كه لازم است در اين زمينه نيز اقدامات كامل جهت تشخيص و درمان به عمل آورد.
اين متخصص اورولوژي با اشاره به اينكه اين مشكل ممكن است به علل عصبي مربوط به سيستم عصبي ناحيه مجاري ادراري بهوجود آيد، گفت: در اين صورت بيماران سيستم عصبي همچون بيماران اماس كه دچار آسيبهاي طناب نخاعي شدهاند بايد يك ارزيابي كامل نزد پزشك متخصص انجام دهند.
شب ادراري در كودكان
شب ادراري در اثر اختلال كاركرد مثانه و بياختياري ادراري 2 مقوله مجزا است. بياختياري ادراري در روز اتفاق ميافتد درحاليكه شب ادراري آنطور كه از نامش پيداست شبهاست ولي هر دو نشانگر اختلال كاركرد مثانه هستند.
وي همچنين برخورد غلط والديني كه فرزندشان دچار شب ادراري است را با سندرم پدر خشن نام برد و گفت: در اثر برخورد نامناسب، استرس كودك بيشتر ميشود و اسپاسم انقباض غيرارادي كف لگن بروز ميكند و تخليه كامل انجام نشده و ادرار سرريز ميشود.
